Spread (Kur Makası)

Daha önce "FOREX Piyasaları - FOREX Perakende Piyasası" bölümünde kısaca değinilen "spread", bir dövizin alış ("ask", "buy") fiyatıyla satış ("bid", "sell") fiyatının arasındaki değer farkıdır, yani kur farkı veya kur makası dediğimiz rakam. Orneğin; EUR/USD 1,2881/1,2884 diye bir fiyat teklifini gördüğünüzde bir Euro'nun satış fiyatı 1,2881 US Doları'dır, 1,2884 de alış fiyatıdır. Spread, ikisinin arasındaki fark, yani 0,0003 US Doları, işlemin maliyetini oluşturmaktadır. Bir yatırımcı 1,2884'e alım yapıp hemen satarsa 0,0003 USD (3 pip; onbinde üç) zarar etmiş olur. Yatırımcının zarar etmemesi için piyasanın 3 pip yükselmesini beklemesi gerekir.

Spread, işlemi icra eden şirkete ve ticaretin taraftarlarına göre FOREX piyasalarında çok değişebilir. Bankalararası FOREX piyasalarında genellikle 1 - 2 pip seviyelerindeyken bu rakam bankaların kendi müşterileriyle yaptıkları alışverişte 30 - 40 pip'e (binde üç - binde dört) çıkabilir. Turistik bölgeler veya hava alanlarındaki döviz bürolarında kur farkı bazen 400 - 600 pip'e (yüzde 4 - 6) kadar çıkar ki, buna da artık kazık denir.

Artan rekabetle Internet üzerinden online FOREX hizmeti veren şirketlerin spread'leri son yıllarda düşüş kaydetti. Büyük ve ciddi online FOREX şirketlerinin kur farkları hemen hemen aynı seviyede. Aşağıdaki tablo ana dövizlerin tipik spread'lerini göstermektedir:

Yatırımcı için mümkün olduğu kadar düşük kur farkıyla işlem olanaklarını bulması önemlidir; ancak, ortalama kur farklarının çok altında kalan kur farkları da şüphe uyandırıcıdır. Kur farkları, FOREX şirketlerinin ana gelir kaynağıdır ve bir şirket masraflarını karşılayamayacak kadar az kazanırsa o şirketin hizmetlerinde gizli başka masraflar olabilir veya böyle bir şirket sağlam bir mali temele sahip değildir ve böylece yatırımcı için güvenilir olmaktan çıkar.

Dikkat edilmesi geren bir başka konu bazı FOREX şirketlerinin piyasa hareketlendiğı zaman kur makasını açmasıdır ve haliyle yatırımın maliyeti böylece artar. Örneğin; ekonomik bir göstergenin beklenenin tersine gelişmesi alıcı veya satıcıların piyasaya hücum etmesine sebep verebilir. FOREX şirketleri bu durumda alıcıyla satıcı dengesini tekrardan tesis etmesi için kur makasını artırabilir. Onun için ciddi yatırımcılara, hizmetlerinden yararlandığı FOREX şirketlerinin bu konudaki uygulamalarını sormaları tavsiye edilir. Genel olarak piyasadaki iş hacmi nispeten küçük olan FOREX şirketlerinin, iş ilişkisinde oldukları banka veya finans kuruluşlarından çok uygun işlem şartları temin edemedikleri için kur makasını açma eğilimini gösterir. Bu da yatırımcının maliyetini artırır.